Źródło: carbontracker.org
Ogromne spadki kosztów energii słonecznej i wiatrowej w ciągu ostatnich kilku lat odblokowały rezerwy energii, które mogą zaspokoić światowe zapotrzebowanie ponad 100 razy – a większość z nich jest już ekonomiczna w porównaniu z paliwami kopalnymi, wynika z opublikowanego dzisiaj raportu think tanku Carbon Tracker .
Energia słoneczna i wiatrowa są niewyczerpalnymi źródłami energii, w przeciwieństwie do węgla, ropy i gazu, a przy obecnym tempie wzrostu do połowy{0}s. Do 2050 r. mogą zasilić świat, całkowicie wypierając paliwa kopalne i produkując tanią, czystą energię w celu wspierania nowych technologii, takich jak pojazdy elektryczne i ekologiczny wodór.
Kingsmill Bond, strateg energetyczny Carbon Tracker i główny autor raportu, powiedział: „Wkraczamy w nową epokę, porównywalną z rewolucją przemysłową. Ceny energii spadną i staną się dostępne dla kolejnych milionów, szczególnie w krajach o niskich dochodach. zmienią się, gdy narody zostaną uwolnione od kosztownego importu węgla, ropy i gazu. Czyste odnawialne źródła energii będą walczyć z katastrofalnymi zmianami klimatycznymi i uwolnią planetę od śmiertelnego zanieczyszczenia”.
Globalne zużycie energii w 2019 roku wyniosło 65 petawatogodzin (PWh). [1] Jednak przy obecnej technologii świat ma potencjał do pozyskiwania ponad 5800 PWh rocznie z samej fotowoltaiki [2] – tyle energii w ciągu jednego roku, ile można by wytworzyć spalając wszystkie znane rezerwy paliw kopalnych. Ponadto wiatr na lądzie i morzu mógłby wychwytywać prawie 900 PWh rocznie. [3]
The Sky's the Limit stwierdza, że około 60 procent światowych zasobów słonecznych i 15 procent zasobów wiatrowych jest już ekonomiczne w porównaniu z lokalną produkcją paliw kopalnych. Do 2030 roku cała energia słoneczna i ponad połowa energii wiatrowej prawdopodobnie będzie miała charakter ekonomiczny.
Harry Benham, współautor raportu i prezes think tanku Ember-Climate, powiedział: „Świat nie musi wykorzystywać całego swojego odnawialnego źródła – wystarczy 1 procent, aby zastąpić całe zużycie paliw kopalnych. Każdego roku podsycamy kryzys klimatyczny spalając trzy miliony lat skamieniałego słońca w węglu, ropie i gazie, podczas gdy my zużywamy zaledwie 0,01% dziennego światła słonecznego”.
Zbudowanie wystarczającej liczby paneli słonecznych, aby zaspokoić globalne zapotrzebowanie na energię, zajęłoby zaledwie {{0}},3 procent gruntów, czyli mniej niż obszar zajmowany przez paliwa kopalne. Największe na świecie pole naftowe Ghawar w Arabii Saudyjskiej, które zajmuje 8400 kilometrów kwadratowych, produkuje rocznie ekwiwalent 0,9 PWh. Budowa paneli słonecznych na tym samym obszarze generowałaby średnio 1,2 PWh rocznie na całym świecie i 1,6 PWh w Arabii Saudyjskiej, która jest bardziej nasłoneczniona niż średnia.
Z badania wynika, że możliwości są największe na rynkach wschodzących, które mają najwyższy potencjał energii słonecznej i wiatrowej w stosunku do ich krajowego zapotrzebowania. Wiele z nich wciąż buduje swoje systemy energetyczne, a tanie odnawialne źródła energii oferują drogę do dostarczenia energii większej liczbie ludzi, stworzenia nowych gałęzi przemysłu, miejsc pracy i bogactwa. Afryka ma ogromne 39 procent globalnego potencjału i może stać się supermocarstwem w zakresie energii odnawialnej.
Potencjał ekonomiczny energii słonecznej został uwolniony dzięki ogromnemu spadkowi kosztów, spadających średnio o 18 procent rocznie od 2010 roku. Rośnie ona szybciej niż jakakolwiek wcześniejsza technologia energetyczna tej wielkości, ze średnim rocznym wzrostem o 39 procent w ostatniej dekadzie – niemal podwojenie pojemności co dwa lata. Wiatr ma podobną trajektorię: w ciągu ostatniej dekady ceny spadały średnio o 9 procent rocznie, podczas gdy moce produkcyjne wzrastały o 17 procent rocznie. [4] To napędza wydajność i postępy, takie jak lepsze panele i wyższe turbiny, które jeszcze bardziej obniżają koszty.
Rynki finansowe budzą się i dostrzegają okazję: w 2020 roku po raz pierwszy firmy zajmujące się czystą energią zebrały więcej pieniędzy niż firmy zajmujące się paliwami kopalnymi w drodze ofert publicznych. [5]
The Sky's the Limit mówi, że kluczową barierą dla zmian jest obecnie polityka, ale wzrost prawdopodobnie będzie kontynuowany, ponieważ coraz więcej krajów dostrzega potencjał energii odnawialnej, a szansa jest ogromna: w 2019 roku energia słoneczna wytworzyła zaledwie 0,7 PWh na całym świecie, a wiatr 1,4 PWh.
Określa trzy kluczowe czynniki napędzające zmiany.
Ekonomia – Historia pokazuje, że tanie lokalne źródła energii są szybko eksploatowane – szybki rozwój amerykańskiego przemysłu łupkowego w 2010 roku to tylko jeden z przykładów.
Zmiana klimatu – kraje podejmują działania mające na celu ograniczenie zużycia paliw kopalnych w odpowiedzi na kryzys klimatyczny i obawy opinii publicznej związane z zanieczyszczeniem.
Niezależność energetyczna – 80 procent ludzi mieszka w krajach, które importują paliwa kopalne, więc odnawialne źródła energii dają szansę na obniżenie kosztów, tworzenie lokalnych miejsc pracy i zmniejszenie ich zależności energetycznej.
Skala i spadające koszty tego ogromnego taniego źródła energii prawdopodobnie będą napędzać dalszy wykładniczy wzrost wykorzystania energii słonecznej i wiatrowej. [6] W raporcie stwierdzono, że przy 15-procentowym tempie wzrostu energia słoneczna i wiatrowa wytworzyłyby całą światową energię elektryczną do połowy{2}s i zapewniłyby całą energię do 2050 r., gdy spadające koszty i postęp technologiczny przezwyciężą wyzwania sektorów energetycznych, takich produkcja stali i cementu.
Raport jest pierwszym, który identyfikuje cztery kluczowe grupy krajów w oparciu o ich potencjał wykorzystania zasobów energii słonecznej i wiatrowej w stosunku do ich krajowego zużycia:
Nadmiar, z potencjałem co najmniej 1,000 razy większym niż popyt – głównie kraje o niskich dochodach i niskim zużyciu energii w Afryce Subsaharyjskiej. Odnawialne źródła energii dają perspektywy rozwoju napędzanego tanią energią.
Obfite, z potencjałem co najmniej 100 razy większym niż popyt – kraje takie jak Australia, Chile i Maroko z dobrze rozwiniętą infrastrukturą i zarządzaniem. Mogą aspirować do dostarczania energii odnawialnej reszcie świata.
Nasycone, z potencjałem co najmniej 10 razy większym niż popyt – kraje takie jak Chiny, Indie i USA, które mają wystarczający potencjał OZE do zaspokojenia swoich potrzeb krajowych.
Rozciągnięte, z potencjalnie mniej niż 10-krotnym popytem – kraje takie jak Japonia, Korea i znaczna część Europy stoją przed trudnymi wyborami politycznymi dotyczącymi najskuteczniejszego wykorzystania swoich zasobów odnawialnych.
Niemcy są pionierami energii słonecznej i wiatrowej, wywołując obawy co do kosztów transformacji energetycznej i użytkowania gruntów, ale raport mówi, że jest to przypadek szczególny. Jest trzecim najbardziej „rozciągniętym” krajem na świecie, z niskim potencjałem popytu na odnawialne źródła energii i dotował je w czasie, gdy były one znacznie droższe. „Kłopoty, z jakimi borykają się Niemcy, są zatem bardzo niezwykłe, a jeśli oni mogą je rozwiązać, to wszyscy inni też” – czytamy w raporcie.
Kraje takie jak Wielka Brytania i Korea, które mają znaczne ograniczenia dostępności gruntów, prawdopodobnie będą w większym stopniu wykorzystywać swoje zasoby morskiej energii wiatrowej zamiast dążyć do energii słonecznej.
W raporcie wykorzystano dane BNEF dotyczące ujednoliconych kosztów energii słonecznej na całym świecie, aby obliczyć, jaka produkcja energii słonecznej jest obecnie ekonomiczna, biorąc średnią cenę w każdym kraju i porównując ją z najtańszym paliwem kopalnym. Oczekuje się, że koszty będą nadal spadać w podobnym tempie, że cały ląd, na którym można umieścić energię słoneczną, prawdopodobnie będzie miał potencjał ekonomiczny do końca dekady.
[1] Według BP globalne zużycie energii w 2019 r. wyniosło 584 eksadżuli, co odpowiada 162 petawatogodzinom (PWh) energii pierwotnej lub 65 PWh energii elektrycznej po uwzględnieniu strat termodynamicznych. Jeden petawat równa się tysiącowi terawatów.
[2] Firma Solargis zajmująca się doradztwem w zakresie energii słonecznej oblicza, że bez wpływu na miasta, pola uprawne, lasy lub obszary chronione oraz biorąc pod uwagę średnie wytwarzanie w najmniej słonecznych miesiącach, obecna technologia może przechwytywać co najmniej 5800 PWh rocznie: Globalny potencjał energii fotowoltaicznej według krajów, Solargis dla Bank Światowy, 2020.
[3] Ulepszony globalny model zasobów wiatru, NREL, 2016
[4] Koszty energii wiatrowej i słonecznej z obliczeń BNEF LCOE. Dane dotyczące generacji z BP Statistical Review 2020.
[5] A Tale of Two Share Issues: Jak oferty akcji związane z paliwami kopalnymi przynoszą inwestorom miliony, Carbon Tracker, marzec 2021 r.
[6] Bardziej szczegółową analizę tempa wzrostu i krzywych uczenia się można znaleźć w niedawnym artykule Smith School w Oksfordzie: Nowe spojrzenie na dekarbonizację systemu energetycznego.
